Boston, Massachusetts. Wyniki nowego badania wskazują na istotne zmniejszenie częstości występowania choroby Alzheimera i otępienia wśród osób przyjmujących antagonistów receptora angiotensyny (angiotensin-receptor blockers, ARBs), w porównaniu z przyjmującymi inhibitory konwertazy angiotensyny (angiotensin-converting enzyme, ACE) lub inne leki sercowo-naczyniowe [1]. Co więcej, według autorów badania, progresja choroby mierzona czasem do przyjęcia do domu opieki lub zgonu jest mniejsza wśród osób przyjmujących ARBs.

Główny autor, dr Benjamin Wolozin z Boston University School of Medicine stwierdził: „Zauważylismy również, że osoby, które przyjmowały ARBs razem z inhibitorami ACE, miały najlepsze wyniki”. Dodał: „Zaobserwowaliśmy obniżenie częstości występowania choroby Alzheimera lub otępienia o 55% i zmniejszenie liczby przyjęć do domów opieki o 70%”.

Ich raport został opublikowany w internetowym wydaniu British Medical Journal z 12 stycznia 2010 r.

Autorzy piszą, że ARBs wybiórczo hamują receptor AT1 oraz – chociaż nieco mniej skutecznie niż inhibitory ACE obniżają ciśnienie tętnicze – w rosnącej liczbie badań wykazano ich powiązanie z zachowaniem funkcji poznawczych niezależnie od działania hipotensyjnego.

W tym badaniu dr Wolozin i współpracownicy wykorzystali dane z administracyjnej bazy danych US Veterans Affairs, by sprawdzić czas, jaki upłynął do wystąpienia choroby Alzheimera lub otępienia w ciągu ponad 4 lat w trzech prospektywnie obserwowanych kohortach. Uczestnikami byli głównie mężczyźni w wieku 65 lat i powyżej z rozpoznaną chorobą układu sercowo-naczyniowego. Osoby w pierwszej grupie przyjmowały ARB, w drugiej inhibitor ACE – lizinopril, a w trzeciej grupie, porównawczej, pacjenci przyjmowali inne leki sercowo-naczyniowe, ale nie z grupy ARBs, inhibitorów ACE lub statyn.

Po uporządkowaniu danych pod względem wieku, obecności cukrzycy, udaru i choroby sercowo-naczyniowej, wystąpienie choroby Alzheimera, a w szczególności występowanie otępienia, było zmniejszone w grupie leczonej ARB, w porównaniu z grupą, w której stosowano inhibitor ACE oraz z grupą porównawczą.

wynik	ryzyko szans	95% przedział ufności	p
wystąpienie choroby Alzheimera
ARB vs. lizinopril	0,81	0,68–0,96	0,016
ARB vs. grupa porównawcza	0,84	0,71–1,00	0,045
wystąpienie otępienia
ARB vs. lizinopril	0,81	0,73–0,90	<0,001
ARB vs. grupa porównawcza	0,76	0,69–0,84	<0,001

 

Wśród chorych ze zdiagnozowaną już chorobą Alzheimera leczenie ARB związane było z istotnie niższym ryzykiem przyjęcia do domu opieki lub zgonu w czasie obserwacji.

Badacze zwracają uwagę, że u tych osób najważniejszą zmienną współistniejącą był zawsze udar, co sugeruje znaczenie czynników naczyniowych w progresji utraty funkcji poznawczych. Wykazano ponadto, że ARBs skutecznie zapobiegają niszczeniu naczyń spowodowanym β-amyloidem, który gromadzi się w przebiegu tej choroby.

 

Li NC, Lee A, Whitmer RA, et al. Use of angiotensin receptor blockers and risk of dementia in a predominantly male population: Prospective cohort analysis. BMJ. 2010; 340:b5465.