Glasgow, Szkocja. Chorych z bólem niedławicowym, których wypisano ze szpitala, na ogół zalicza się do grupy niskiego ryzyka. Jednak w nowym badaniu wykazano w tej grupie pacjentów występowanie umieralności rocznej na poziomie 4% lub wyższej w przypadku hospitalizacji psychiatrycznej w wywiadzie [1].

Około jednej trzeciej zgonów było spowodowanych schorzeniami układu krążenia, co sugeruje, że znaczna część pacjentów z chorobami serca zgłaszających się do szpitali z powodu bólu w klatce piersiowej nie jest dobrze zdiagnozowana i leczona.

Badanie opublikowane 1 grudnia 2011 r. na stronie internetowej European Heart Journal było prowadzone przez dr Michelle Gillies (University of Glasgow, Szkocja) i wsp. Doktor Gillies wyjaśniła heartwire: „Wyniki sugerują, że ból niedławicowy to rosnący problem, a w ciągu roku po wypisaniu z takim rozpoznaniem zmarła znaczna liczba pacjentów, w wielu przypadkach z powodu chorób układu krążenia. Oznacza to, że gubimy gdzieś osoby ze schorzeniami kardiologicznymi”.

Gubimy gdzieś osoby ze schorzeniami kardiologicznymi.

 

Dodała również: „Wśród pacjentów z zaburzeniami psychicznymi występuje nawet wyższa umieralność, która utrzymuje się po skorygowaniu względem innych czynników, a najwyższa jest wśród młodych pacjentów. Wyniki te sugerują, że musimy być o wiele bardziej ostrożni podczas oceny ryzyka u pacjentów z zaburzeniami psychicznymi w wywiadzie”.

Michelle Gillies wyjaśniła, że opublikowano niewiele badań dotyczących bólu niedławicowego. „Podczas gdy spada liczba nowych przyjęć do szpitali z powodu zawału serca, odnotowujemy wysoki wzrost hospitalizacji z powodu bólu niedławicowego. Bardzo często nie udaje się ustalić jego przyczyny i nie można postawić jednoznacznego rozpoznania. Tacy pacjenci na ogół wracają. Początkowo uważano, że ta grupa chorych dobrze rokuje, lecz chcieliśmy bliżej przyjrzeć się tej populacji, a szczególnie osobom z zaburzeniami psychicznymi”.

Michelle Gillies i wsp. przeprowadzili badanie obejmujące wszystkich pacjentów wypisanych ze szpitali w Szkocji od 1991 do 2006 r. po pierwszej hospitalizacji z powodu bólu niedławicowego – w sumie około 160 000 chorych. Wyniki wskazują na mierzalne ryzyko zgonu, zarówno z kardiologicznych, jak i innych przyczyn w ciągu roku od pierwszego zgłoszenia się do szpitala. Uprzednia hospitalizacja psychiatryczna była związana ze wzrostem umieralności w ciągu roku niezależnie od czynników socjoekonomicznych zarówno wśród mężczyzn, jak i wśród kobiet.

Grupa	Umieralność roczna (%)	Zgony z przyczyn  kardiologicznych (%)
Mężczyźni
Z zaburzeniami psychiatrycznymi w wywiadzie	6,3	28,2
Bez zaburzeń psychiatrycznych w wywiadzie	4,3	34,1
Kobiety
Z zaburzeniami psychiatrycznymi w wywiadzie	5,4	44,1
Bez zaburzeń psychiatrycznych w wywiadzie	3,6	37,3

 

Dane świadczą również o większym ryzyku zgonu z powodów sercowo-naczyniowych w ciągu roku u pacjentów uprzednio hospitalizowanych na oddziałach psychiatrycznych, a największe ryzyko względne występowało u najmłodszych z nich.

Wiek	Mężczyźni	Kobiety
<40	2,81	3,71
40–49	2,66	2,77
50–59	1,40	2,16
>60	1,43	2,08

 

Michelle Gillies zasugerowała, że zwiększone ryzyko zgonu pacjentów z zaburzeniami psychicznymi może być spowodowane brakiem umiejętności właściwego przedstawiania objawów lub korzystania z opieki zdrowotnej. „Trudno jest dotrzeć do pacjentów z zaburzeniami psychicznymi. Ogólnie występuje u nich wyższe ryzyko chorób układu krążenia niż u zdrowej populacji – być może z powodu gorszych warunków życia lub działań niepożądanych leków przeciwpsychotycznych. Mają oni również mniejszy dostęp do przesiewowych badań kardiologicznych, a jeżeli rozpoznano u nich cukrzycę lub nadciśnienie tętnicze, rzadziej są dobrze leczeni. Po wypisaniu ze szpitala prawdopodobnie będą również rzadziej zgłaszali się na wizyty kontrolne. Potrzebujemy lepszej koordynacji działań specjalistycznej i podstawowej opieki zdrowotnej w tej kwestii”.

Dodała również: „Hospitalizacja z powodu bólu niedławicowego to szansa całościowej oceny ryzyka wystąpienia chorób układu krążenia i kontrolowanie go w tej obarczonej ryzykiem populacji”.

Doktor Bertram Pitt (University of Michigan School of Medicine, Ann Arbor) stwierdził w towarzyszącym artykule redakcyjnym, iż te wyniki powinny skłonić do dokładnej oceny parametrów diagnostycznych, które służą do rozpoznawania bólu niedławicowego. Zasugerował on, że u pacjentów z ujemnym wynikiem oznaczenia troponin o wysokiej czułości oraz badania obciążeniowego, u których nie zidentyfikowano niekardiologicznej przyczyny bólu w klatce piersiowej, należy rozważyć oznaczenie N-końcowego fragmentu prekursora mózgowego peptydu natriuretycznego (NT-proBNP) lub niezwiązanych wolnych kwasów tłuszczowych, mających wysoką wartość predykcyjną wyniku ujemnego.

W przypadku pacjentów psychiatrycznych, biorąc pod uwagę poznany związek między chorobami psychicznymi i sercowo-naczyniowymi, dr Pitt uważa, że najlepszym czasem dogłębnej oceny kardiologicznej mogłaby być pierwsza hospitalizacja z przyczyn psychiatrycznych lub rozpoznanie choroby psychicznej zamiast hospitalizacji z powodu bólu w klatce piersiowej, gdyż jego zdaniem wtedy jest już za późno.

 

1. Gillies M, Jhund PS, MacTeague K, et al. Prior psychiatric hospitalization is associated with excess mortality in patients hospitalized with non-cardiac chest pain: a data linkage study based on the full Scottish population. Eur Heart J 2011; DOI:10.1093/eurheartj/ehr401. Dostępny pod adresem: http://eurheartj.oxfordjournals.org.