Dallas, Teksas. Wyniki niewielkiej prospektywnej subanalizy wyników badania PLATO (Platelet Inhibition and Patient Outcomes) sugerują, że codzienna terapia tikagrelorem nie skutkuje uszkodzeniem funkcji płuc u pacjentów z ostrymi zespołami wieńcowymi (acute coronary syndromes, ACS) w porównaniu z chorymi leczonymi klopidogrelem [1].

Dowody pochodzące z analizy przemawiają przeciwko bezpośredniemu wpływowi na płuca w innym mechanizmie niż dotychczas znane czynniki, odpowiedzialne za działania niepożądane nowych leków przeciwpłytkowych w postaci łagodnej lub umiarkowanej duszności zazwyczaj ograniczającej codzienną aktywność. Takie działanie obserwowano w całej populacji włączonej do badania PLATO otrzymującej tikagrelor. „To potwierdza tezę, że duszność indukowana tikagrelorem jest łagodna” – stwierdził w heartwire główny badacz, dr Robert F. Storey (University of Sheffield, Wielka Brytania).

3 września 2011 r. w internetowym wydaniu American Journal of Cardiology opublikowano wyniki subanalizy oceniającej funkcję płuc u 199 pacjentów bez zaawansowanej choroby płuc lub zastoinowej niewydolności serca, bez pomostowania aortalno-wieńcowego wykonanego po ACS w wywiadzie, uczestniczących w badaniu PLATO . Pacjentom tym trzy razy wykonano komplet badań oceniających funkcję płuc: między 30. a 40. dniem po włączeniu do badania, w ciągu 10 dni od zakończenia przydzielania losowego do danej grupy terapeutycznej (średnio po 211 dniach) oraz ponownie około miesiąca później.

Nigdy nie wykazano różnic pomiędzy dwiema leczonymi grupami zarówno w badaniu pulsoksymetrem, jak i we wskaźniku FEV1 (forced expiratory volume in one second), natężonej pojemności życiowej płuc, objętości płuc lub pojemności dyfuzyjnej płuc. Badacze podkreślali, że w tym badaniu ocena wyjściowej funkcji płuc była niemożliwa , ponieważ mogłaby wpłynąć na prowadzone leczenie.

„Pomimo nieuniknionych ograniczeń subanalizy, przeprowadzonej w celu oceny powikłań płucnych w populacji pacjentów z ACS, należy zauważyć, że wyniki potwierdzają dane pochodzące z innych analiz, np. prospektywnego badania ONSET/OFFSET [2], w którym również nie udowodniono, aby jakakolwiek patologia serca lub płuc była odpowiedzialna za duszność u pacjentów leczonych tikagrelorem” – twierdzi dr Storey.

W międzynarodowym badaniu PLATO 18 624 pacjentów z ACS przydzielono losowo bądź do grupy leczonej tikagrelorem (w dawce nasycającej180 mg, a następnie w dawce 90 mg na dobę), bądź do grupy leczonej klopidogrelem (w dawce nasycającej od 300 do 600 mg, a następnie w dawce 75 mg na dobę). Ponadto stosowano kwas acetylosalicylowy. Wyniki badania prezentowano wcześniej w heartwire. W grupie leczonej tikagrelorem wykazano 16-proc. redukcję pierwszorzędowego punktu końcowego w postaci zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych, zawału serca lub udaru mózgu (p<0,001) w porównaniu z osobami leczonymi klopidogrelem po obserwacji trwającej średnio 190 dni.

Publikacja danych dotyczących powikłań płucnych kończy analizy post hoc całej populacji włączonej do badania PLATO. Wyniki tej subanalizy dostarczają więcej danych na temat duszności związanej z tikagrelorem [3].

Według Roberta F. Storeya interesujący jest fakt, że duszność występowała w ciągu pierwszych 30 dni od rozpoczęcia leczenia tikagrelorem i nie wiązała się ze wzrostem śmiertelności w porównaniu z grupą chorych bez duszności w tym samym czasie, nawet po uwzględnieniu pacjentów wysokiego ryzyka. Na tej podstawie można stwierdzić, że duszność związana z tikagrelorem nie wiąże się z ograniczeniem skuteczności w odniesieniu do śmiertelności w porównaniu z grupą leczoną klopidogrelem.

 

1. Storey RF, Becker RC, Harrington RA, et al. Pulmonary function in patients with acute coronary syndrome treated with ticagrelor or clopidogrel (from the Platelet Inhibition and Patient Outcomes [PLATO] pulmonary function substudy). Am J Cardiol 2011; DOI:10.1016/j.amjcard.2011.07.015. Dostępny: http://www.ajconline.org.

2. Storey RF, Bliden KP, Patil SB, et al. Incidence of dyspnea and assessment of cardiac and pulmonary function in patients with stable coronary artery disease receiving ticagrelor, clopidogrel, or placebo in the ONSET/OFFSET study. J Am Coll Cardiol 2010; 56: 185-193.
3. Storey RF, Becker RC, Harrington RA, et al. Characterization of dyspnoea in PLATO study patients treated with ticagrelor or clopidogrel and its association with clinical outcomes. Eur Heart J 2011; DOI:10.1093/eurheartj/ehr231. Dostępny: http://eurheartj.oxfordjournals.org.