Boston, Massachusetts. Nowe, kontrowersyjne badanie sugeruje, że picie nawet niewielkich ilości alkoholu wiąże się z podwyższonym ryzykiem wystąpienia niedokrwiennego udaru mózgu [1]. Wyniki Stroke Onset Study wskazują, że w godzinę po spożyciu tak małej ilości alkoholu, jak pojedyncza porcja wina, piwa czy mocniejszego trunku ryzyko to wzrasta dwukrotnie.

Eksperci od udaru mózgu niebiorący udziału w badaniu ostrzegają jednak przed zbytnim wczytywaniem się w badania „skojarzeniowe”.

Wcześniejsze badania sugerowały, że regularne picie alkoholu w dużych ilościach zwiększa ryzyko wystąpienia udaru niedokrwiennego mózgu, z kolei inne badania wykazały, że spożywanie alkoholu w niewielkich lub umiarkowanych ilościach prowadzi do zmniejszenia tego ryzyka.

Badacz senior dr Murray Mittleman (Harvard Medical School, Boston w stanie Massachusetts) powiedział w komunikacie prasowym: „Dowody na wpływ picia w dużych ilości są konsekwentne (zgodne). Zarówno w długim, jak i w krótkim czasie zwiększa ono ryzyko udaru mózgu, lecz odkrywamy, że jest to bardziej skomplikowane w przypadku spożywania alkoholu w niewielkich lub umiarkowanych ilościach”.

Wyniki wstępne opublikowano w wydaniu internetowym Stroke 15 lipca 2010 r.

W tym wieloośrodkowym badaniu zebrano wywiady u 390 pacjentów z udarem mózgu, do którego doszło około trzech dni wcześniej. Badacze zastosowali metodę case-crossover, by porównać spożycie alkoholu na godzinę przed wystąpieniem objawów udaru z częstością jego konsumpcji w ciągu ostatniego roku.

Odkryli, że rok przed udarem 64% pacjentów piło alkohol. Niektórzy z tych pacjentów (27%) spożywali alkohol w ciągu 24 godzin przed objawami, a jeszcze mniejszy ich odsetek (3,6%) stanowiły osoby, które piły godzinę przed udarem.

Badacze kierowani przez Elizabeth Mostofsky (Harvard Medical School) donoszą, że ryzyko względne udaru mózgu w godzinę po piciu alkoholu wynosiło 2,3 (95% CI: 1,4–4,0; p=0,002), przy czym było ono podobne dla różnych rodzajów napojów alkoholowych.

 

Poproszony o komentarz dr Markku Kaste (Helsinki University Central Hospital, Finlandia) zalecił, by klinicyści nadal postępowali zgodnie z wytycznymi American Heart Association, które sugerują, że alkohol może być spożywany w umiarkowanych ilościach. Dlaczego to nowe badanie wykazało, że nawet pojedynczy kieliszek może zwiększyć ryzyko udaru? Kaste stwierdził, że może to być przypadkowe odkrycie w tak małym badaniu lub u pacjentów mogły występować inne, nierozpoznane czynniki ryzyka. Kaste uważa, że jest nieprawdopodobne, by jeden drink mógł wywoływać udar.

Podczas wywiadu dr William Weiner (University of Maryland Medical Center, Baltimore) powiedział, że jest zaniepokojony dużą liczbą obserwowanych ostatnio wstępnych badań oceniających powiązania.

Weiner stwierdził: „Wydaje mi się, że gdzie nie spojrzę, czytam o kolejnych badaniach oceniających powiązania. Powiedziano nam, że czegoś potrzebujemy więcej, a czegoś innego mniej. Pacjenci są podekscytowani tymi ustaleniami, lecz musimy być bardzo rozważni, gdyż większość z nich się nie potwierdzi”.

Weiner przyznał, iż takie badania powinny być prowadzone i publikowane, lecz zarazem zauważył, że należy podkreślać związane z nimi zastrzeżenia (ograniczenia). „Ważne jest, by informować ludzi, jak wczesny jest to etap tych badań”.

Naukowcy przyznają, że pozostaje wiele pytań. Mittleman powiedział, że chociaż badanie to sugerowało, że nawet małe ilości alkoholu mogą być problematyczne, to chwilowo podwyższone ryzyko może być zniwelowane długoterminowymi korzyściami zdrowotnymi płynącymi z umiarkowanego spożywania alkoholu. Podsumował: „Wpływ alkoholu na ryzyko wystąpienia u ciebie niedokrwiennego udaru mózgu wydaje się zależeć od tego, jak dużo i jak często pijesz”.

 

1. Mostofsky E, Burger MR, Schlaug G, et al. Alcohol and acute ischemic stroke onset. The Stroke Onset Study. Stroke 2010; DOI:10.1161/STROKEAHA.110.580092.