Wstęp
Optymalizacja leczenia farmakologicznego przed zabiegiem przezskórnej rewaskularyzacji (percutaneous coronary intervention, PCI) zmniejsza ryzyko wystąpienia powikłań. W badaniu ARMYDA wykazano, że stosowanie przez 7 dni przed zabiegiem PCI atorwastatyny w dawce 40 mg dziennie wiązało się z 80-procentową względną redukcją ryzyka zawału okołozabiegowego. Mechanizm leżący u podłoża korzystnego działania atorwastatyny jest nieznany.
Cel badania
Ocena wpływu terapii atorwastatyną przed PCI na dynamiczne zmiany poziomu molekuł adhezyjnych po zabiegu.
Grupę badaną stanowiło 76 chorych leczonych PCI z powodu dławicy wysiłkowej z indukowalnym niedokrwieniem w trakcie testu prowokacyjnego (EKG, echokardiogram, SPECT).
Randomizacja do grupy leczonej 40 mg atorwastatyny dziennie (n = 38 chorych) lub do grupy placebo (n = 38 chorych). Rozpoczęcie terapii 7 dni przed zabiegiem. Badania laboratoryjne w celu określenia poziomu ICAM-1 (intercellular cell adhesion molecule-1), VCAM-1 (vascular cell adhesion molecule-1) i E-selektyny pobierano po randomizacji 7 dni przed PCI, następnie w dniu, w którym wykonywano zabieg PCI, rozszerzając profil badań o markery uszkodzenia mięśnia sercowego i stężenia białka C-reaktywnego (CRP) oraz po 8 i 24 godz. po wykonaniu PCI.
Pierwszorzędowy punkt końcowy: zmiany w poziomie molekuł adhezyjnych po wykonaniu PCI.
Drugorzędowy punkt końcowy: zależności pomiędzy poziomem molekuł a uszkodzeniem mięśnia sercowego w czasie zabiegu.
Średni wiek chorych wyniósł 69,5 roku, mężczyźni stanowili 90% badanych. Nadciśnienie tętnicze stwierdzono u 75% chorych, przebyty zawał u 21%, przebyte PCI u 11%, CABG u 8%, cukrzycę u 24%, hiperlipidemię u 43%. Palacze – 24% badanych. Średnia wartość EF – 54%. Choroba wielonaczyniowa u 20% chorych. Stent implantowano u 93% chorych.
Pierwszorzędowy punkt końcowy: wyjściowe poziomy ICAM-1 (p = 0,08), E-selektyny (p = 0,70) i VACM-1 (p = 0,20) były porównywalne w grupach. Nie obserwowano różnic w poziomach po 7 dniach leczenia statyną. Po 8 godz. po wykonaniu PCI obserwowano statystycznie istotny wzrost poziomu E-selektyny w grupie kontrolnej (50 ± 8 vs 59 ± 13 ng/ml, p = 0,0008), dynamika wzrostu ICAM –porównywalna pomiędzy grupami. Różnice poziomów poszczególnych molekuł w grupach po 24 godz. zestawiono w tabeli 1.
Poziom VICAM nie różnił się pomiędzy grupami zarówno po 8, jak i po 24 godz. od PCI.
Tabela1. Różnice molekuł w grupach
|
|
atorwastatyna |
placebo |
|
|
ICAM-1 (ng/ml) |
282 ± 56 |
325 ± 70 |
p = 0,007 |
|
wzrost w porównaniu z wartością wyjściową |
30 ± 6% |
59 ± 9% |
p = 0,0001 |
|
E-selektyna (ng/ml) |
57 ± 9 |
73 ± 18 |
p = 0,0008 |
|
wzrost w porównaniu z wartością wyjściową |
42 ± 9% |
78 ± 18% |
p = 0,0001 |
Drugorzędowy punkt końcowy: chorzy z niskim stężeniem E-selektyny (poniżej średniej dla grupy – 67 ng/ml) mieli niższą częstość uszkodzenia mięśnia sercowego (określanego wzrostem poziomu troponiny I). Uszkodzenie mięśnia sercowego w tej grupie chorych wystąpiło u 3% leczonych atorwastatyną i u 21% chorych otrzymujących placebo (p = 0,03).
Wnioski
Zmniejszenie ryzyka uszkodzenia mięśnia sercowego po 7-dniowym leczeniu atorwastatyną u chorych leczonych PCI związane jest z mniejszym wzrostem poziomu ICAM-1 i E-selektyny. Osłonowe działanie statyn może wynikać z zahamowania reakcji zapalnych.
Patti G, Chello M, Pasceri V, Colonna D, Nusca A, Miglionico M, D’Ambrosio A, Covino E, Di Sciascio G. Protection from procedural myocardial injury by atorvastatin is associated with lower levels of adhesion molecules after percutaneous coronary intervention: results from the ARMYDA-CAMs (Atorvastatin for Reduction of MYocardial Damage during Angioplasty-Cell Adhesion Molecules) substudy. J Am Coll Cardiol. 2006 Oct 17, 48(8), 1560-1566. [PMID]: 17045888.
drukuj
