Wstęp
W kardiomiopatii rozstrzeniowej dochodzi do upośledzenia funkcji śródbłonka. Heparyny drobnocząsteczkowe, wykazujące właściwości antytrombotyczne i przeciwzapalne, poprawiają przepływ tkankowy i zmniejszają niedokrwienie, stwarzając warunki do poprawy stanu klinicznego chorych.
Cel badania
Ocena bezpieczeństwa oraz efektywności związanej z poprawą stanu klinicznego chorych z niewydolnością serca stosujących przewlekle heparyny drobnocząsteczkowe.
Grupę badaną stanowiło 102 chorych z kardiomiopatią rozstrzeniową w II i III klasie wg skali NYHA, z wartościami EF ≤ 40%.
Randomizacja do grupy otrzymującej enoksaparynę w dawce 1,5 mg/kg m.c. przez 14 dni 2 razy dziennie, a następnie raz dziennie przez okres 3 mies. (n = 50 chorych) lub do grupy przyjmującej placebo (n = 52 chorych). W obu grupach chorych stosowano rutynowo ACEI/ARB, BB, diuretyki, digoksynę i leki antyarytmiczne oraz w razie potrzeby leki przeciwpłytkowe. Kontrolne badanie wykonano po 6 i 12 mies.
Pierwszorzędowy złożony punkt końcowy: zgon, transplantacja serca, zaostrzenie niewydolności serca wymagające leczenia szpitalnego podczas obserwacji 12-miesięcznej.
Drugorzędowy punkt końcowy: ocena zaawansowania choroby, ocena parametrów w badaniu echokardiograficznym, ocena wydolności w teście wysiłkowym, zmiany jakości życia, rejestrowane w skali MQL (Minnesota living with heart failure qulity of life).
Średni wiek chorych wyniósł 38 lat, mężczyźni stanowili 85% badanych. Średnia wartość EF – 28,5%. Grupy nie różniły się pod względem parametrów echokardiograficznych i wyników badania immunohistochemicznego bioptatów mięśnia sercowego. Szczytowe VO2 16 ml/kg/min-1, punktacja w skali MQL – 38, stężenie NT-proBNP – 960 pg/ml w grupie kontrolnej i 1125 pg/ml w grupie leczonej. Stężenie kreatyniny – 0,95 mg/dl.
Pierwszorzędowy punkt końcowy wystąpił z porównywalną częstością w obu grupach. Łącznie zgon, transplantacja serca, zaostrzenie niewydolności serca wymagające leczenia szpitalnego dotyczyły 8 chorych z grupy kontrolnej i 4 chorych z grupy leczonej.
Drugorzędowy punkt końcowy: w grupie leczonej średnia wartość EF wzrosła z 27,8 ± 7,2% do 34,3 ± 8,7% (p < 0,001). W grupie kontrolnej wartość EF bez istotnych zmian 29,8 ± 6,8% vs 28,9 ± 5,9% (p = NS). Istotna statystycznie różnica pomiędzy grupami (p < 0,023). Nie wykazano różnic w parametrach echokardiograficznych. Nie wykazano również zmian tolerancji wysiłku w teście wysiłkowym oraz zmian jakości życia ocenianych w skali MQL. Stężenie NT-proBNP uległo istotnemu obniżeniu w grupie leczonej enoksaparyną z wartości 1125 pg/ml do 489 pg/dl w okresie 12 mies. (p < 0,001). Objawy niepożądane w grupie enoksaparyny były łagodne klinicznie i samoistnie przemijające.
Wnioski
U chorych z przewlekłą niewydolnością serca w przebiegu kardiomiopatii rozstrzeniowej przedłużone leczenie enoksaparyną może przyczynić się do poprawy parametrów klinicznych, nie wpływając na częstość występowania głównych powikłań sercowo-naczyniowych.
Wojnicz R, Nowak J, Szygula-Jurkiewicz B, Wilczek K, Lekston A, Trzeciak P, Nowalany-Kozielska E, Zembala M, Wodniecki J, Polonski L. Adjunctive therapy with low-molecular-weight heparin in patients with chronic heart failure secondary to dilated cardiomyopathy: one-year follow-up results of the randomized trial. Am Heart J. 2006 Oct, 152(4), 713.e1-7. [PMID]: 16996844.
drukuj
