Dwie główne inkretyny – peptyd glukagonopodobny-1 (glucagon-like peptide 1, GLP-1) i polipeptyd insulinotropowy zależny od glukozy (glucose-dependent insulinotropic polypeptide, GIP) są gwałtowanie uwalniane po spożyciu posiłku. Oba hormony wzmagają wydzielanie insuliny, a GLP-1 dodatkowo hamuje uwalnianie glukagonu, opóźnia opróżnianie żołądka i zmniejsza spożycie pokarmów. Oba hormony są inaktywowane przez dipeptydylo-peptydazę IV (DPP-4). Liraglutyd jest analogiem GLP-1, lecz wykazuje oporność na działanie DPP-4, natomiast sitagliptyna jest inhibitorem DPP-4. W badaniach klinicznych oceniano skuteczność GLP-1 i inhibitorów DPP-4 w monoterapii i w połączeniu z innymi klasami leków przeciwcukrzycowych, wykazując większe ryzyko hipoglikemii przy jednoczesnym podawaniu pochodnych sulfonylomocznika.

 

Ocena skuteczności liraglutydu lub sitagliptyny u chorych z cukrzycą typu 2, u których nie osiągnięto zadawalającej kontroli glikemii przy stosowaniu samej metforminy.

Grupę badaną stanowiło 105 chorych w wieku 18–80 lat, z cukrzycą typu 2, ze stężeniem hemoglobiny glikowanej 7,5–10,0% i BMI ≤45 kg/m², leczonych nieskutecznie metforminą w dawce ≥1500 mg przez 3 miesiące.

Randomizacja do grupy leczonej liraglutydem w dawce 1,2 mg (n=225) lub 1,8 mg raz dziennie (n=221) lub do grupy leczonej sitagliptyną w dawce 100 mg raz dziennie (n=219). Leczenie liraglutydem rozpoczynano od dawki 0,6 mg dziennie podawanej podskórnie. Dawkę zwiększano po tygodniu o 0,6 mg dziennie. Leczenie trwało 26 tygodni.

Pierwszorzędowy punkt końcowy: zmiany w stężeniu hemoglobiny glikowanej po 26 tygodniach leczenia.

Drugorzędowy punkt końcowy: liczba chorych, którzy osiągnęli docelowe wartości hemoglobiny glikowanej – 7,0% lub 6,5%, inne parametry laboratoryjne i kliniczne. Ocena bezpieczeństwa stosowanego leczenia.

Średni wiek chorych wynosił 55 lat, 53% badanych stanowili mężczyźni.

Średni czas trwania cukrzycy wynosił 6 lat. Średnia wartość BMI 33 kg/m², BP – 132/81 mmHg.

Pierwszorzędowy punkt końcowy: po 26 tygodniach leczenia średnie stężenie hemoglobiny glikowanej uległo obniżeniu o 1,5% w grupie leczonej liraglutydem w dawce 1,8 mg, o 1,24% w grupie leczonej liraglutydem w dawce 1,2 mg i o 0,9% w grupie leczonej sitagliptyną. Średnia różnica w stężeniu hemoglobiny glikowanej w czasie leczenia wynosiła 0,6% w grupie leczonej liraglutydem w dawce 1,8 mg (p<0,0001) w porównaniu z sitagliptyną, i 0,6% w grupie leczonej liraglutydem w dawce (p<0,0001) w porównaniu z sitagliptyną, oraz 0,34% pomiędzy grupami leczonymi liraglutydem (p<0,0013).

Drugorzędowy punkt końcowy: odsetek chorych, którzy osiągnęli docelowe wartości stężenia hemoglobiny glikowanej był istotnie statystycznie większy w grupach leczonych liraglutydem. Również stężenie glukozy na czczo było niższe o 2,14 mmol/l w grupie leczonej liraglutydem w dawce 1,8 mg, o 1,87 mmol/l w grupie leczonej liraglutydem w dawce 1,2 mg i o 0,83 mmol/l w grupie leczonej sitagliptyną. Po 26 tygodniach średnia masa ciała uległa obniżeniu o 3,4 kg, 2,9 kg i 1,0 kg, odpowiednio w grupach.

Objawy uboczne wystąpiły z podobną częstością w grupach. Głównym objawem zgłaszanym przez chorych leczonych liraglutydem były nudności występujące u 24% chorych, w porównaniu z 5% chorych w grupie leczonej sitagliptyną. Nudności były przejściowe i ustępowały po kilku dniach leczenia. Hipoglikemię obserwowano u około 5% chorych w każdej z grup.

 

Liraglutyd jest skuteczniejszym lekiem niż sitagliptyna w redukcji stężenia hemoglobiny glikowanej. Charakteryzuje się dobrą tolerancją i niewielkim ryzykiem hipoglikemii u chorych z cukrzycą typu 2 nieskutecznie leczonych samą metforminą.