Z polskiej perspektywy

Czy kapoplastyka jest alternatywą dla protezoplastyki?

O nadziejach związanych z kapoplastyką oraz o ograniczeniach w jej stosowaniu rozmawiamy z prof. dr hab. Jarosławem Czubakiem, kierownikiem Kliniki Ortopedii, Ortopedii i Traumatologii Dziecięcej Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego im. Prof. Adama Grucy w Otwocku

Panie Profesorze, mówi się o kapoplastyce jako alternatywie dla protezoplastyki. Jakie są najważniejsze wskazania do przeprowadzania tego rodzaju zabiegów?

Endoprotezoplastyka to bardzo znana technika z wieloletnią tradycją. Jednak postęp cywilizacyjny sprawił, że oczekiwania pacjentów wobec lekarzy, także ortopedów, stale rosną. Chorym nie wystarczy już, żeby mogli chodzić. Oni chcą także biegać bez bólu i uprawiać różnego rodzaju sporty. Jednym słowem – nie zmieniać swojego stylu życia w zakresie aktywności fizycznej do późnego wieku, a nawet przedłużyć ją do nieograniczonego momentu, czyli do końca życia. Dlatego ci, u których pojawiają się jakieś ograniczenia, bardzo szybko zgłaszają się do lekarzy. I w ten aspekt dobrze wpisuje się kapoplastyka, czyli endoprotezoplastyka powierzchniowa. Nie jest to typowa endoprotezoplastyka stawu biodrowego, bo w tym przypadku wymienia się tylko jego część, a wiadomo, że mniejsze pobranie kości po stronie udowej i panewkowej sprawia, że chory chodzi praktycznie na własnej kości. W kapoplastyce nie ma problemu z długością kości, co jest bardzo ważne szczególnie u kobiet. Tu zastrzeżenie jest jednak takie, że endoproteza powierzchniowa nie powinna być zakładana u nich powyżej 55. roku życia ze względu na gorszą jakość kości. U mężczyzn granica ta wynosi 65 lat.

Obecnie dynamicznie rozwija się także inna dziedzina – ortopedia stawu biodrowego z zachowaniem, czyli operacje naprawcze stawu biodrowego. Mamy osteotomię oraz osteochondroplastykę, w której koryguje się kształt kości udowej i panewki, żeby zlikwidować ograniczenia ruchu powodujące uszkadzanie się tego stawu. Natomiast jeśli te zamiany są bardziej zaawansowane i występują deformacje ograniczające ruch biodra, to znowu pojawia się miejsce dla protezy powierzchniowej.

Jakie ośrodki w Polsce wykonują endoprotezoplastykę powierzchniową?

Generalnie mogą ją robić wszystkie ośrodki ortopedyczne, a jeżeli pojawiają się jakieś trudności to mają one raczej charakter techniczny. Trzeba tylko wziąć pod uwagę to, że w przypadku niewielkich ośrodków, które zakładają stosunkowo mało implantów i endoprotez powierzchniowych, krzywa uczenia wydłuża się ze względu na mniejszą liczbę chorych i lekarzom tam pracującym trudniej jest nabierać doświadczenia w tym zakresie. W Polsce miejsc, w których przeprowadzana jest kapoplastykę jest około pięciu czy sześciu. Z tego co mi wiadomo, wykonuje się ją w Lublinie, u nas w Otwocku, w Poznaniu, w Piekarach Śląskich. W tych ośrodkach zabiegów robi się dość dużo, bo jest na nie nacisk ze strony pacjentów. Teraz ludzie chcą być sprawni przez długie lata i jak tylko pojawi się jakieś ograniczenie sprawności, to chorzy chcą je natychmiast zlikwidować. Tak jak sportowcy, którzy pragną błyskawicznie leczyć doznane kontuzje.

Czy istnieją jakieś ograniczenia w zakładaniu tego rodzaju implantów?

W większości sytuacji implant ten działa doskonale, ale jest grupa chorych, u których mogą pojawić się pewnego rodzaju niepożądane efekty. Najczęściej dają się one wytłumaczyć błędami technicznymi artoplastyki. Mogą być też związane z błędami implantacji elementu panewkowego protezy powierzchniowej, co z kolei może doprowadzić do jej nadmiernego zużywania. Oczywiście, jeżeli pojawia się jakiś problem po operacji, to chirurg powinien pacjenta nie tylko o tym poinformować, ale jak najszybciej dążyć do zniwelowania skutków ubocznych.

Skoro mówimy o błędach, co w takich przypadkach ma największe znaczenie: technika operacyjna, sprawność chirurga czy może cechy pacjenta?

Trudno powiedzieć. Nie jest to jeszcze do końca poznane ze względu na niewielką liczbę tego rodzaju powikłań. Biorąc pod uwagę całą populacje, może to budzić emocje tylko dlatego, że takie powikłania są po prostu nieprzyjemne dla pacjentów. Na skutek reakcji immunologicznych dochodzi do uszkodzenia i martwicy tkanek okołostawowych, a to z kolei powoduje reakcje miejscową nazywaną pseudoguzem. Wtedy potrzebna jest operacja rewizyjna, która ma dosyć dramatyczny przebieg ze względu na konieczność wykonania dużej resekcji tkanek. Ja na swoim koncie, na szczęście, takich doświadczeń nie mam, ale zdarzyły mi się dwa powikłania załamań szyjki kości udowej w pierwszych trzech miesiącach po operacji.

Ile czasu pacjent musi czekać na zabieg kapoplastyki?

W przypadku publicznej służby zdrowia czas oczekiwania wynosi około roku, półtora. Ale proszę mi wierzyć to nie jest jakiś dramatycznie długi okres, jeżeli weźmiemy pod uwagę, że tego rodzaju schorzenia nie pojawiają się nagle. W niektórych przypadkach można jeszcze ratować stawy wykorzystując leczenie artroskopowe przy pomocy osteochondroplastyk, czyli zmiany kształtu kości udowej czy brzegu panewkowego, co zmniejsza restrykcje w zakresie ruchu stawu biodrowego. Natomiast jeśli to nie przynosi dobrego efektu, to niestety jedynym rozwiązaniem pozostaje artroplastyka. Jestem zwolennikiem tej techniki, bo minimalizuje ona ryzyko powikłań typowych dla całkowitej endoprotezoplastyki, takich jak np. nierówność kończyn czy zwichnięcia.

Jak wygląda kwestia refundacji zabiegów endoprotezoplastyki powierzchniowej?

Aktualnie zabiegi te są w pełni refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia. W przypadku endoprotezoplastyki powierzchniowej procedura jest nieco wyżej wyceniona, co kompensuje koszt jej realizacji. Tyle, że pacjent musi na taki zabieg trochę poczekać. Oczywiście chcielibyśmy mieć większy kontrakt na przeprowadzanie operacji w ogóle, ale póki co musi nam wystarczyć to, co mamy. Jedyne co możemy zrobić to starać się przekazane fundusze jak najefektywniej wykorzystywać w stosunku do naszych pacjentów.

Bardzo dziękuję za rozmowę.

Rozmawiała Marzena Jaworska

A jakie jest Twoje zdanie? Przedstaw swój punkt widzenia.
Zapraszamy do dyskusji.
Redakcja serwisu FaktyMedyczne.pl
Po wpisaniu komentarza i imienia, najedź myszką na logo Faktów Medycznych, a następnie wyślij komentarz.
Publikuj

Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Serwis FaktyMedyczne.pl wykorzystuje pliki cookies do gromadzenia informacji związanych z korzystaniem ze strony internetowej. Mechanizm cookies nie ma na celu pozyskiwania jakichkolwiek informacji o indywidualnych użytkownikach serwisu. Stosowany jest w celu usprawniania funkcjonowania serwisu zgodnie z obowiązującymi w sieci www standardami. Użytkownik może usunąć pliki cookies lub zmienić ich ustawienia w przeglądarce internetowej. Usunięcie lub zmiana ustawień plików cookies w przeglądarce może się wiązać z utrudnieniami w korzystaniu z Serwisu. Więcej informacji znajduje się w Polityce prywatności.